Google’ın talebi ile The Boston Consulting Group (BCG) tarafından ortaya
koyulan ‘Türkiye İnternet Ekonomisi Raporu’ 2011’de internetin Türkiye
ekonomisine 22 milyar TL katkı sunduğuna işaret ediyor.
Rapor, ülkede
internetten yararlanma oranına uyumlu olarak e-ticaretin de arttığını
vurguluyor.
Raporda şu saptamalara yer
veriliyor:
“Türkiye’de 20 senedir alan adı olarak ‘.tr’
kullanılmaktadır. Ancak ülkede internet yeni benimsenmeye başlanmıştır. İnternet
kullanımı; ilgi durumu, bölgelere ve yaş gruplarına göre ayrışmaktadır. Örneğin
Türkiye’de şehirlerde internet erişim oranı yüzde 57 iken, kırsal alanlarda bu
oran yüzde 26’da kalmaktadır. 2012’de Türkiye’de 16-24 yaş grubunun yüzde 68’i,
35-44 yaş grubunun yüzde 43’ü, 55-64 yaş grubunun ise yüzde 12’si internet’i
kullanmıştır. 16-24 yaş grubunda erkeklerin yüzde 81’i internetten
yararlanırken, bu oran kadınlar için yüzde 55’tir. Türkiye’de internet
kullanımında büyük bölgesel uçurumlar bulunmaktadır.
Türkiye’de internet
kullananların oranı (yüzde 47) Avrupa Birliği’nin altında (yüzde 71). 2007 ile
2012 döneminde internete erişimi olan hanelerin oranı 2 kattan daha fazla
artarak yüzde 19,7’den yüzde 47,2’ye dayanmıştır. Yine aynı dönemde kullanıcı
sayısı da 21 milyondan 36 milyona gelmiştir Türkiye'nin yaş ortalaması 29,7 olan
75 milyon nüfuslu bir ülke olması sebebiyle bu güçlü büyümenin devam etmesi
beklenmektedir.
Tüm internet kullanıcılarının üçte biri çalışma
alanından, yüzde 16’sı ise internet kafelerden erişim yapmaktadır. Türkiye
internet kullanıcıları haftada ortalama 38 saat online olmaktadır. Bu rakam
BRICI ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Endonezya) gibi gelişmekte
olan diğer ülkelerle aşağı yukarı aynı, ancak Birleşik Krallık (26 saat), Fransa
(24 saat) ve Almanya (20 saat) gibi gelişmiş ekonomilerdeki ortalamalardan çok
daha fazladır.
Türkiye’de kullanıcılar, sosyal ağlarda da çok etkindir.
Facebook, Google’ın ardından Türkiye’de en çok ziyaret edilen ikinci sitedir.
Türkiye, 2012 Eylül ayı itibariyle neredeyse ülke nüfusunun yarısına denk gelen
31 milyon profil ile Facebook kullanıcı sayısı açısından dünyada yedinci
ülkedir.
İnternet kullanıcıları, muhtelif ihtiyaçları için webde bedelsiz
olarak sunulan kapsamlı hizmetlerden faydalanmaktadır. Tüketiciler internete bu
ücretsiz hizmetler ve e-ticaretin sunduğu imkânlar için değer vermektedir.
Tüketicilerin internete verdiği değer tüketici fazlası olarak bilinir. Bu
tüketici fazlası Türkiye’de senede birey başı 600 TL’dir ve G-20 ülkelerinde
yaklaşık 2.600 TL’dir. Bu da ülke çapında yaklaşık 18 milyar TL’ye veya milli
gelirin yüzde 1,4’üne karşılık gelmektedir. Tüketiciler en çok e-mail, genel
bilgi aramaları, finans ve yatırım aktivitelerine değer
vermektedir.
Türkiye nüfusunun yüzde 47'sinin İnternet kullanmasına
rağmen perakende satışların yüzde 1’inden azı internetten yapılmaktadır. Bu
çekincelerinin nedeni olarak ise kullanıcıların yüzde 27’si güvenliği, yüzde
17’si de gizlilik kaygılarını dayanak kılmıştır.
Türkiye’de 3G aboneliği
sayısı 2012 Mart ayında 34,9 milyona ulaşmıştır ki bu rakam nüfusun yüzde
47’sine denk gelmektedir. Akıllı telefonların adet olarak artışı mobil
e-ticareti kolaylaştıracağından doğrudan online perakendeciliği büyüten bir
faktör olacaktır. Ayrıca cep telefonlarının kırsal alanlarda da benimsenmesi,
şehir ve kırsal alanlar arasında dijital uçurumu da daraltacaktır. Kırsal
bölgelerde yaşayan nüfusun yüzde 28’i masaüstü veya dizüstü bilgisayara veya her
ikisini elinde bulundururken (şehirlerde bu oran yüzde 72), yüzde 89’u cep
telefonuna maliktir (şehirlerde bu oran ise yüzde 95).
2011’de internetin
Türkiye ekonomisine yaklaşık 22 milyar TL veya milli gelirin yaklaşık yüzde
1,7’si kadar katkısı olduğunu tahmin edilmektedir. İnternet halen ananevi pek
çok sektörden daha küçük olsa da sağlık, sosyal hizmetler ile madencilik gibi
önemli sektörlerin seviyesine yaklaşmaktadır. 2011’de bu sektörlerin her birinin
milli gelirde oranı yüzde 1,5’tir.
Toplam internet milli gelirinin
yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan tüketim, Türkiye internet ekonomisinin en büyük
öğesidir. Bunların ilki perakende, e-ticarette 4,5 milyar TL tutarlı tüketici
harcamalarıdır. Seyahat ve tüketici elektroniği kategorileri bu alanda en büyük
harcamaları oluşturur. İkinci kısmı ise 11,4 milyar tutarlı internet servis
sağlayıcıları (İSS) ve internet erişim aygıtları için yapılan harcamalar
oluşturmaktadır. E-ticaretin erişim harcamalarına oranının bu kadar gerilerde
olması, Türkiye’nin internet ekonomisinin gelişiminin daha ilk seviyelerinde
olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak internet ekonomisinin e-ticaret ile sınırlı
olmadığını da unutmamak gerekir. Temel alışveriş çevrimdışı olsa da tüketiciler
perakende ürünleri online olarak araştırarak İnternet’ten yararlanmaktadır ve bu
şekilde harcanan tutar 2011 yılında yaklaşık 63 milyar TL’yi
bulmuştur.
Özel sektör yatırımları İnternet milli gelirine 7 milyar TL
katkı sunmaktadır. Türkiye’de internet ile ilgili devlet harcamaları 1,6 milyar
TL’dir ve internet ekonomisinin yüzde 7’sini oluşturmaktadır.
Türkiye reklam sektörünün yüzde 13,8’i artık online. Banner’lar, sponsorlu
metin bağlantıları ve özel online reklamlar dahil online reklam alanı 2011’de
yaklaşık 830 milyon TL ciro elde etmiştir.
Türkiye internet kullanıcıları
arasında interneti online oyunlar için kullananların oranı nispeten fazladır.
2011’in ikinci çeyreğinde Türkiye’de online oyun oynayanların sayısı dünya
genelinde dördüncü sıradadır. Ayrıca Türkiye kullanıcıları arasında interneti
dizinler ve kaynaklar için kullananların oranı tüm BRICI ülkelerinden
büyüktür.
10 veya daha fazla elemanı olan şirketler ile yapılan bir
araştırmaya göre firmaların yüzde 55’inin web sayfası vardır. Ancak Türkiye’de
devletin internete katılımı, tüketici ve işletmelerden daha
geridedir.
Pek çok online perakende dalında fırsatlar vardır, ancak en
büyük alanlar; giyim ve elektronik aletlerdir. Türkiye, aktif internet
bankacılığı kullanıcısı sayısında sıradışı bir büyüme kaydetmiş; 2006’da 3
milyon olan rakam 2011’de 8 milyona ulaşmıştır. Aynı dönemde online olarak
yapılan işlem payının yüzde 10’dan yüzde 25’e çıktığı tahmin edilmektedir. Çünkü
bankacılık sektöründe, online bir işlemin maliyeti şubedeki maliyetin 15’te
1’idir.”